Nieuws


++ Nieuws ++








Nieuws zoeken in alle dagbladen
( Ook zoeken in archieven! )

Nieuws zoeken via zoeknieuws.nl


Nieuws zoeken ( NOS )


Zoeken met Google


| Klik hier voor het weerbericht |



NOS RSS reader

Vijf doden bij botsing tussen trein en auto in Polen

Bij een botsing tussen een trein en een personenauto zijn in Polen vijf mannen om het leven gekomen. Het ongeluk gebeurde aan het begin van de avond in de buurt van de stad Wroclaw, in het zuidwesten van het land.

De spoorwegovergang was niet voorzien van slagbomen, maar wel van waarschuwingslichten. Volgens de spoorwegmaatschappij functioneerden die correct.

Hoe het ongeluk dan toch heeft kunnen gebeuren, wordt onderzocht. De politie houdt er rekening mee dat het zaterdagavond mogelijk hevig regende, waardoor de bestuurder de overgang niet goed kon zien.


Ook Saudische kroonprins geeft Iran de schuld van aanval op olietankers

Na de Verenigde Staten en Groot-BrittanniŽ wijst nu ook Saudi-ArabiŽ naar Iran als dader van de vermoedelijke aanval op twee olietankers in de Golf van Oman. In een interview met een Saudische krant zegt kroonprins Mohammed bin Salman dat Iran de schepen heeft aangevallen. Hij wil dat de internationale gemeenschap hard optreedt tegen het land, dat de aartsvijand is van Saudi-ArabiŽ.

Donderdag werden een Noors en een Japans schip vermoedelijk aangevallen op de drukbevaren scheepsroute vlak bij Iran. Wat er precies is gebeurd, is nog onduidelijk. Wel is op foto's van donderdag te zien dat boven het Noorse schip dikke zwarte rookwolken hangen. De VS zegt dat de Iraanse betrokkenheid blijkt uit videobeelden, Iran ontkent en spreekt van ongefundeerde claims.

De Saudische minister van Energie zei eerder op de dag ook al dat zijn land een snel en duidelijk antwoord verlangt op de aanvallen. Volgens hem zijn ze een bedreiging voor de wereldwijde energieleveranties, stabiliteit van de oliemarkt en het consumentenvertrouwen. Een vijfde van de mondiale olieproductie gaat door de Golf van Oman.


India stelt importtarieven in tegen Amerikaanse producten

India heeft importtarieven ingesteld tegen 28 Amerikaanse producten, waaronder amandelen en appels. De tarieven zijn een reactie op Amerikaanse importtarieven op staal en aluminium uit India en een besluit van president Trump eerder deze maand.

De VS liet tot begin deze maand Indiase goederen ter waarde van 5,6 miljard dollar op de Amerikaanse markt toe zonder daar tarieven over te heffen. Trump besloot daar een eind aan te maken omdat hij vindt dat India zijn interne markt niet genoeg openstelt voor Amerikaanse bedrijven.

'In het algemeen belang'

India stelt nu tarieven in tot 70 procent, waarmee de Amerikaanse producten fors duurder worden. De tarieven kunnen vooral de amandelsector in de VS hard raken. India koopt jaarlijks meer dan de helft van deze Amerikaanse noten die worden geŽxporteerd, in 2018 vertegenwoordigden die een waarde van ruim 540 miljoen dollar. Ook worden veel Amerikaanse appels gekocht, in 2018 voor bijna 160 miljoen dollar.

India had de importtarieven in juni vorig jaar al aangekondigd als vergelding voor Amerikaanse heffingen op staal en aluminium, maar had daadwerkelijke invoering tot nu toe uitgesteld. Volgens het Indiase ministerie van Handel, dat zaterdag de lijst met 28 Amerikaanse producten publiceerde, is het besluit genomen "in het algemeen belang".

Discussie over Iraanse olie en S-400

De handel tussen de VS en India is de afgelopen jaren sterk gegroeid en was vorig jaar ruim 140 miljard dollar waard.

Trump heeft gedreigd met nog meer maatregelen als India olie van Iran blijft kopen. De VS heeft sancties tegen het land in het Midden-Oosten ingesteld. Ook willen de Amerikanen dat India afziet van het kopen van het Russische S-400 raketafweersysteem.

Het Indiase besluit komt kort voor een top van 's wereld grootste economieŽn in Japan. Op die G20-top zullen de Indiase en Amerikaanse ministers van Buitenlandse Zaken elkaar in ieder geval onder vier ogen spreken. Waarschijnlijk komt het ook tot een ontmoeting tussen president Trump en de onlangs herkozen Indiase premier Modi.


Thomas Rueb wint Brusseprijs met boek over Laura H.

De Brusseprijs voor het beste Nederlandstalige journalistieke boek gaat dit jaar naar Thomas Rueb, voor zijn boek Laura H. Het Kalifaatmeisje uit Zoetermeer. Dat is bekendgemaakt in het NOS-programma Met het Oog op Morgen.

Rueb reconstrueerde voor het boek de bekering van SyriŽganger H., haar leven in het IS-kalifaat en haar terugkeer naar Nederland. Rueb sprak daarvoor meer dan 150 uur met H., haar vader en andere betrokkenen. Het boek wordt momenteel verfilmd en tot een toneelstuk verwerkt.

'Overtuiging is overrompelend'

De jury roemt de manier waarop Rueb de lezer mee op reis neemt naar "twee nauwelijks doordringbare werelden". "De overtuiging waarmee Rueb Laura's leven dichtbij weet te brengen is overrompelend", aldus Nieuwsuur-journalist en juryvoorzitter Bas Haan, die Brusseprijs vorig jaar won.

Rueb reageerde verheugd op de winst en de woorden van de jury. "Ik dacht aan het begin dat het een klassiek journalistiek boek zou worden, maar doordat zij zo open was, kon ik het boek dicht bij haar brengen."

Aan de prijs, een initiatief van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten, is een bedrag van 10.000 euro verbonden. De andere genomineerden waren Peter Giessen met Retour de France. Over de route nostalgique naar het Frankrijk van nu, Marcel Haenen met De bokser. Het leven van Max Moszkowicz, Chris de Stoop met Wanneer het water breekt en Arjen van Veelen met Amerikanen lopen niet. Leven in het hart van de VS.

24 maanden

Laura H. vertrok in 2015 samen met haar man en kinderen naar het kalifaat van Islamitische Staat in SyriŽ en Irak. Uiteindelijk wist ze te ontsnappen naar door Koerden bevrijd gebied. Bij aankomst op Schiphol werd ze opgepakt op verdenking van deelname aan een terroristische organisatie. De rechtbank legde haar een straf op van 24 maanden cel, waarvan 13 voorwaardelijk.

H. heeft verklaard dat ze door haar man gedwongen werd naar het kalifaat af te reizen. Volgens de rechter was de IS-ganger op de hoogte van de misdaden van de terroristische organisatie in Irak en SyriŽ. Door te zorgen voor haar gezin had ze een ondersteunende rol voor het plegen van terroristische misdrijven, aldus de rechter.

Met H. gaat het nu beter, vertelt prijswinnaar Rueb. Ze is afgelopen woensdag geslaagd voor de havo en is druk met het opvoeden van haar kinderen.


'VS plaatste ontwrichtende malware in Russisch elektriciteitsnet'

De VS heeft het afgelopen jaar het aantal cyberinbraken in het Russische elektriciteitsnet opgevoerd om te laten zien dat het kan terugslaan als Rusland doorgaat met cyberoperaties tegen de VS. Dat schrijft The New York Times.

Huidige en voormalige regeringsfunctionarissen vertelden de krant dat de VS het Russisch elektriciteitsnet al in 2012 is binnengedrongen. Het afgelopen jaar hebben de Amerikanen ontwrichtende malware geplaatst.

Het zou het antwoord van Washington zijn op een Russische desinformatiecampagne en hackpogingen tijdens de tussentijdse verkiezingen in de VS vorig jaar en ook een antwoord op door Russen geplaatste malware in computers van Amerikaanse energiecentrales, olie- en gasfaciliteiten en drinkwaterbedrijven.

Volgens de krant heeft president Trumps veiligheidsadviseur John Bolton deze week gezegd dat Rusland of elk ander land dat bij een digitale aanval op de VS betrokken is daarvoor "een prijs zal betalen".


Betogers Hongkong ontevreden met uitstel: 'Wij trappen niet in deze val'

Na een golf van protesten in Hongkong de afgelopen week lijken de demonstranten een overwinning te hebben gehaald. Een wet die uitlevering van verdachten aan China mogelijk maakt, wordt voor onbepaalde tijd uitgesteld.

Maar dat betekent niet dat de demonstraties stoppen, zeggen de protestleiders. Vrijdagavond protesteerden duizenden moeders in Hongkong, het vijfde protest sinds eind maart. Voor zondag staat opnieuw een mars gepland.

De betogers willen dat de autoriteiten de uitleveringswet helemaal intrekken. "Voor ons is het duidelijk dat de autoriteiten op het vasteland van China eerst hard optreden en het proces vervolgens vertragen. Dat is de tactiek", zegt een van de protestleiders tegen de Hongkongse krant de South China Morning Post. "Wij zullen niet in die val trappen."

Bekijk hier beelden van de protesten van afgelopen week:

Waar ging het ook alweer om?

Hongkong was tot 1997 een Britse kroonkolonie en maakt nu deel uit van Volksrepubliek China. De stad heeft een speciale economische status, eigen wetten en meer burgerlijke vrijheden, volgens het principe 'ťťn land, twee systemen'. De inwoners zijn bang dat Peking zijn greep op het semi-autonome gebied wil vergroten met deze uitleveringswet.

Die maakt het mogelijk dat verdachten uit Hongkong worden berecht op het vasteland van China. Op die manier zou Peking politiek activisten uit de stad willen straffen, zeggen tegenstanders. Ze zijn bang dat oppositieleiders in China worden gemarteld of opgesloten zonder duidelijke aanklacht. Die vrees wordt gevoed door verdwijningen van boekhandelaren en zakenmensen uit Hongkong de afgelopen jaren.

"De snelheid waarmee deze wet in eerste instantie werd doorgedrukt, was zeer ongewoon", zegt AziŽ-kenner Maaike Okano-Heijmans van onderzoeksinstituut Clingendael. "Voor de Hongkongers is dit het zoveelste stapje waarmee Peking zijn invloed op de metropool en zijn inwoners probeert te vergroten. Dat willen ze niet zomaar laten gebeuren."

Daarom gingen vorige week zondag volgens de initiatiefnemers meer dan een miljoen betogers de straat op, bij een van de grootste protesten in de geschiedenis van Hongkong.

Wat wil Peking bereiken?

Het uiteindelijke doel van de Chinese Communistische Partij is duidelijk, zegt Okano-Heijmans. "Peking wil gebieden als Hongkong, en ook Taiwan, verenigen met China. Een land met brave burgers, zoals op het vasteland. Naar dat doel werken ze langzaam toe."

Bij dat proces is de Hongkongse leider Carrie Lam (62) een belangrijke pion. Zij werd in 2017 aangesteld door de regering in Peking en wordt gezien als marionet van de Chinese autoriteiten. De betogers willen dat ze aftreedt, maar Lam lijkt dat niet van plan.

Ze zegt dat ze beter wil gaan luisteren naar tegenstanders van de wet. Het uitstel is vooral bedoeld om de rust te herstellen. Lam zei dat ze wil voorkomen dat meer mensen gewond raken. Afgelopen week raakten tachtig mensen gewond bij confrontaties tussen betogers en de politie, onder wie twintig agenten.

Ook zei ze dat het haar spijt dat ze de inwoners van Hongkong er niet van heeft kunnen overtuigen dat de uitleveringswet nodig is. "Geef ons nog een kans." Wanneer de wet opnieuw wordt besproken in het Hongkongse parlement, is niet duidelijk.

Waar hopen de betogers op?

De betogers willen dat de wet helemaal van tafel gaat. Zij hopen op een scenario als in 2003 en 2012, toen trok de Hongkongse regering omstreden plannen in na verzet van de bevolking. Ook die wetsvoorstellen werden gezien als inperkingen van de vrijheden van de stedelingen.

Clingendael-deskundige Okano-Heijmans denkt dat de demonstranten gebaat zijn bij internationale aandacht voor de protesten, omdat de autoriteiten in Peking hen dan minder makkelijk kunnen negeren. In de internationale media krijgen de betogingen inmiddels veel aandacht.

Daarnaast hebben voormalig overheerser Groot-BrittanniŽ en de Verenigde Staten zich achter de betogers geschaard. Mensenrechtenorganisaties hebben het politiegeweld tegen ongewapende demonstranten veroordeeld.

Welke rol spelen die 'buitenlandse machten'?

China heeft meermaals uitgehaald naar de "buitenlandse machten" die achter het protest zouden zitten en riep vandaag een Amerikaanse diplomaat op het matje in Peking. "Het zou niet verstandig zijn als de VS chaos probeert te creŽren in Hongkong", zei de woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken.

De waarschuwing volgt een dag nadat Amerikaanse parlementariŽrs hun steun hebben uitgesproken voor de betogers. De VS is een van de belangrijkste handelspartners van Hongkong. Achter de schermen steunen landen als de VS en Groot-BrittanniŽ de demonstranten vermoedelijk ook, zegt Okano-Heijmans. "Westerse overheden betalen uiteindelijk ook mee aan de ngo's die de betogers steunen. Dat maakt allemaal deel uit van het grotere spel."

Hoe denken andere Chinezen over de protesten?

De kans dat het massale protest in Hongkong overslaat naar het vasteland is zeer klein. Op sociale media in China veroordelen veel Chinezen de protesten juist. Ze denken dat Hongkong zich wil afscheiden en begrijpen niet waarom de Hongkongers zich zo boos maken.

Alleen in het de facto onafhankelijke Taiwan, dat door China als afvallige provincie wordt beschouwd, is er steun voor de betogers. "Na het zien van de droevige beelden uit Hongkong raken steeds meer Taiwanezen ervan overtuigd dat het 'ťťn land, twee systemen'-principe niet werkt", zei president Tsai van Taiwan donderdag. "Dat principe zullen wij nooit accepteren."

De inwoners van Hongkong hopen dat de massale protesten ertoe leiden dat hun democratische vrijheden behouden blijven. Vandaag was het relatief rustig in de stad, morgen stromen de straten mogelijk opnieuw vol.


Maestro Bernard Haitink (90) dirigeert laatste concert in Nederland

De 90-jarige maestro Bernard Haitink heeft zijn laatste concert in Nederland gedirigeerd. Vanmiddag speelde hij in het Concertgebouw in Amsterdam met het Radio Filharmonisch Orkest de zevende symfonie van Bruckner. Daarmee is de cirkel rond, want 65 jaar geleden dirigeerde hij voor het eerst bij het Radio Filharmonisch Orkest.

Dat was in 1954. In 1961 werd hij vaste dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest. Hij oogstte roem met zijn uitvoeringen van de symfonieŽn van Mahler. Maar hij stond ook bekend om zijn uitvoeringen van Bruckner. "Hij heeft het tijdens de repetities ongeveer al vijf keer gezegd: 'Wat is het toch mooi, we doen het nog een keer'", zegt concertmeester Joris van Rijn vanmiddag vlak voor het laatste concert. "Dus hij kan er ook niet van scheiden, vermoed ik. Ik denk dat de zevende een van zijn favoriete muziekstukken is."

Dat komt ook naar voren uit een ouder interview in NRC. "Met Bruckners zevende ben ik opgegroeid", liet Haitink twee jaar geleden optekenen. "Ik hoorde het stuk voor het eerst op de radio in 1938. Misschien is het abnormaal dat een kind van 8 zo wordt aangetrokken door zo'n lang stuk, maar zo was het. Met alle gevolgen vandien."

Jarenlang bleef hij verbonden aan het Concertgebouworkest. Tot het halverwege de jaren tachtig ging rommelen. Er was een conflict met de directie en de verhoudingen raakten verstoord. In 1987 maakte hij de overstap naar The Royal Opera House Covent Garden in Londen. Ook stond Haitink als gastdirigent voor vele grote Europese en Amerikaanse orkesten.

Een paar jaar geleden bleek dat er nog steeds onenigheid was tussen hem en de directie van het Concertgebouworkest. Hij voelde zich gepasseerd en "haast vernederd", omdat de directie hem niet betrok bij de viering van het 125-jarig jubileum van het orkest en het gebouw.

Haitink is soms getypeerd als lastig en opvliegend, maar inmiddels zijn de scherpe kantjes eraf, zegt bastrombonist Brandt Attema. "Hij zei het zelf deze week nog: 'Ik ben mijn wilde haren wel een beetje verloren, letterlijk en figuurlijk.' Ik vind hem nu heel aimabel en prettig. Het is een heel charismatische man, dus als hij iets vraagt, doe je het ook wel."

Ook bij de nieuwe generatie dirigenten is er veel respect voor Haitink. "Hij staat altijd in dienst van de muziek", zegt Manoj Kamp (31). "Hij maakt geen showy extra bewegingen die eigenlijk meer voor het publiek zouden zijn dan voor de spelers in het orkest. Hij laat de muzikanten echt tot hun recht komen, doordat zijn ego hem niet in de weg staat op het podium."

Kamp vindt het niet zonde dat Haitink heeft besloten te stoppen. "Ik gun het hem juist van harte. Hij heeft een lange, rijke carriŤre gehad. Dus ik vind het juist bewonderenswaardig dat hij op zo'n bescheiden manier afscheid neemt. Zoals het hem betaamt eigenlijk, want zo is hij altijd geweest in zijn carriŤre: hij heeft zich nooit muzikaal in het middelpunt willen plaatsen."

Het besluit om te stoppen kwam tijdens een sabbatical, die Haitink had genomen nadat hij vorig jaar was gevallen tijdens een concert in het Concertgebouw. In de Volkskrant zegt hij: "Als ik alleen was geweest, was ik misschien op een of andere manier nog doorgegaan. Van de andere kant wil ik niet in een situatie belanden waarin mensen zeggen: Bernard is een aardige kerel, maar hij moet niet meer dirigeren. Dat wil ik voorkomen."

In dit filmpje op Twitter zijn de laatste momenten van het concert te zien, inclusief de staande ovatie voor maestro Haitink:


Eeuwen terug met 'virtuele tijdmachines' uit alle hoeken van Nederland

Via een soort Google Earth bekijken hoe de straat waarin je woont er eeuwen geleden uitzag en een huis binnenlopen om te zien welke meubels er stonden en welke kunst er aan de muur hing. Een virtuele tijdreis in je eigen, vertrouwde omgeving.

Dat is het doel van de Nederlandse wetenschappers en vrijwilligers die deelnemen aan het project European Time Machine. De afgelopen maanden of zelfs jaren hebben ze stadsarchieven en kadasters doorgespit. Alle gegevens zijn opgeslagen in databases, die moeten functioneren als een soort tijdmachines met Nederlands erfgoed.

In onder meer Utrecht, Amsterdam, Dordrecht, Leeuwarden en Sittard zijn de onderzoekers op hun eigen manier met het project bezig. In Amsterdam worden miljoenen notariŽle aktes verwerkt met behulp van kunstmatige intelligentie, in Limburg duiken dagelijks tientallen vrijwilligers in de archieven. "We verzamelen de big data van het verleden", zegt Peer Boselie, een van de initiatiefnemers van het project in Limburg tegen de NOS.

Ambitieus project

Het idee voor de European Time Machine komt uit VenetiŽ, waar wetenschappers met hypermoderne scanners en algoritmes zo'n duizend jaar aan kaarten en manuscripten uit de bloeiperiode van de stad hebben gedigitaliseerd. Sindsdien zijn veel meer Europese steden aangehaakt. De ambitie is om de verschillende tijdmachines aan elkaar te verbinden.

Het project kreeg dit jaar een miljoen euro van de Europese Commissie om een voorstel te ontwikkelen. Daarnaast hebben universiteiten en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek geld beschikbaar gesteld. Ook gemeenten, provincies, het Louvre en het Rijksmuseum zijn betrokken, vertelt Julia Noordegraaf, hoogleraar Erfgoed en Digitale Cultuur aan de Universiteit van Amsterdam.

"We weten al veel over de beroemde schilders en de elite in het Amsterdam van de 17e eeuw, maar we weten niet goed wat gewone Amsterdammers in huis hadden", zegt Noordegraaf. "De data zijn er wel, maar zaten opgesloten in het archief. Die kunnen we er nu met slimme technologie uithalen. Daardoor kunnen we zeggen wat normale Amsterdammers kochten aan schilderijen en porselein."

In de hoofdstad richten ze zich vooral op het maken van kaarten met datavisualisaties en 3D-modellen van gebouwen uit het verleden. Dat doen ze op basis van informatie uit onder meer notariŽle aktes, waarop bijvoorbeeld een inventaris of testament staat.

Ook is er voor Amsterdam een website waarop je je eigen straat kunt opzoeken en dan al het beschikbare beeldmateriaal uit de gemeentelijke archieven te zien krijgt. Maar het project is nog volop in ontwikkeling, zegt Noordegraaf. "De komende jaren wordt nog hard gewerkt aan die ene voordeur waarachter alle onderdelen van Time Machine moeten samenkomen."

In Limburg zijn vrijwilligers al tien jaar bezig met dit project. Daar doen ze het zonder de kennis of het geld van de universiteiten in Amsterdam en Utrecht, zegt historicus en stadsarchivaris Boselie. Inmiddels is het voor een groot deel van de provincie mogelijk om een huis op te zoeken en te kijken hoe een stuk land er eeuwen geleden bijlag.

Het project leeft enorm in de regio, zegt Boselie. "Mensen helpen graag mee, omdat ze geÔnteresseerd zijn in het verleden van hun omgeving of familie. Met hun hulp hebben we nu tientallen terabytes aan gegevens verzameld, ook van de bewoners van de huizen." Daarbij is het wel belangrijk om de privacy in de gaten te houden, vertelt hij. "We gebruiken niet de meest recente gegevens. Anders zou het een soort Big Brother kunnen worden."

'Wel een beetje een gepuzzel'

Een proef met het in kaart brengen van gegevens in Friesland is inmiddels afgerond. Op de website van Friese Steden Time Machine is het al mogelijk om bijvoorbeeld foto's van Leeuwarden uit het verleden op te halen en virtueel door historische straten te lopen. "Al is het nog wel een beetje een gepuzzel", erkent Hans Mol van de Fryske Akademy. Voor een goede digitale infrastructuur is meer geld nodig, zegt hij.

In Utrecht is een eerste versie van een app in de lucht, waarmee je kunt kijken hoe het Domplein er in de Romeinse tijd bijlag. Aan de apps, kaarten en websites kan nog veel worden verbeterd. Maar als het aan de onderzoekers ligt, is een virtuele wandeling door eeuwenoude straten over een paar jaar in heel veel Europese steden mogelijk.

Zo'n virtuele wandeling zal een echt bezoek aan bijvoorbeeld de Notre-Dame in Parijs nooit vervangen, zegt hoogleraar Noordegraaf. "We zullen altijd behoefte houden aan de ervaring van het bezoeken van gebouwen, maar we kunnen de echte wereld verrijken met alle informatie die digitaal beschikbaar is. En zo kun je in ieder geval nog virtueel naar plekken die er in het echt niet meer zijn."


In dit speelhuis vergokte Dani zeker 7000 euro

De gokverslaving onder Spaanse jongeren groeit door de wildgroei aan sportweddenschappen die je online kunt spelen. Maar ook vestigen zich in arme wijken van grote steden steeds meer speelhuizen. Daar glimt de belofte van makkelijk geld verdienen. Hulpverleners spreken over het gokken als de nieuwe heroÔne.

Dani Canosa (20) heeft geen idee hoeveel hij vergokte of waar het geld vandaan kwam. Meer dan 7000 euro was het zeker. We staan voor de gokwinkel in Madrid waar hij in ruim twee jaar tijd dagelijks kwam. "Mijn middelbare school is vlakbij. Ik kreeg van mijn moeder geld om iets te eten te kopen in de middag. Dat geld verspeelde ik hier met mijn klasgenoten."

Zo begon het. Maar hij bleef alleen achter toen het schooljaar voorbij was. "Het enige wat er nog was, was dat gokken."

Dat hij minderjarig was maakte het speelhuis niet uit. Aanvankelijk vervalste Dani zijn ID-kaart. Maar na twee keer was hij vaste klant en werd hem nooit meer om een legitimatie gevraagd.

"Je wordt uitgenodigd om door te gaan met spelen", vertelt hij. "Het personeel is aardig. Je krijgt gratis cola van ze. De eerste dag verlies je 3 euro. Daarna verlies je 15 euro. Maar je denkt steeds: dat verdien ik morgen wel weer terug. Dat denk je ook als je 100 euro kwijt bent."

"Maar natuurlijk verlies je. Alles in de speelhuizen is erop ingericht dat je verliest."

Steeds meer jongeren verslaafd

De markt voor sportweddenschappen werd al in 2011 in Spanje vrijgegeven. Het bleek een gat waar grote bedrijven snel insprongen. Alleen al in de hoofdstad Madrid staan nu 385 speelhuizen, een verdrievoudiging in vergelijking met vijf jaar geleden. In dezelfde periode verviervoudigde het aantal geregistreerde gokverslaafden in Madrid tot 18.000. De toename zit vooral bij jongeren onder de 25 jaar.

Doordat het gokken online gebeurt, in een speelhuis of via je mobiel, kan de verslaving razendsnel gaan, weet Diana Alonso, een psychologe die gokverslaafden helpt. Tot nu toe had ze niet echt een bepaald profiel van de mensen die ze behandelt.

"Sinds de massale opening van speelhuizen in de stad krijgen we steeds meer jongere mensen", zegt Alonso. "Jongeren die in korte tijd een spelverslaving kregen, die begonnen toen ze nog minderjarig waren. In een paar maanden zijn ze verslaafd."

Het grote verschil met de fruitmachines in cafťs, of de loterijen op straat, is dat je 24 uur per dag online kunt gokken, meent Alonso. "De barriŤre om te spelen is heel erg laag, en er wordt ook veel meer geld op ingezet."

Veel speelhuizen staan in armere delen van de grote steden. Een voorbeeld is de wijk Vallecas in Madrid. Over drie huizenblokken kwamen elf gokwinkels. Een neonreclame met stapels geld verlicht de winkelstraat. Reclames waarin voetballers of bekende acteurs optreden doen de rest: negentien van de twintig clubs uit de Spaanse Primera Division kregen afgelopen seizoen sponsorgeld van de beursgenoteerde gokbedrijven.

Alonso omschrijft het online gokken als een nieuwe heroÔne. "In heel korte tijd komen mensen in de gevarenzone. Ze bouwen enorme schulden op, maken hun omgeving van vrienden en familie kapot, breken studies af. Ouderen roven de spaarpotten van hun kinderen leeg, jongeren plunderen de rekeningen van hun ouders."

Het verging Dani niet anders. Hij verzon aanvankelijk smoezen om geld van zijn moeder te krijgen. Toen dat niet voldoende was haalde hij het uit de portemonnees van zijn ouders. "Acht maanden geleden betrapten ze me. Ik haalde die dag 300 euro van mijn rekening om te gokken. Het was de dag waarop ik mijn moeder smeekte me te helpen."

Hij is nu acht maanden van het gokken af en gaat wekelijk naar een groepstherapie voor gokverslaafden, op amper twee straten van het speelhuis waar hij altijd kwam.

Maken verslaafden de stap hulp te vragen dan is dat vol schaamte, zegt de psychologe Diana Alonso. "Ze hebben dingen gedaan waar ze zichzelf niet toe in staat achtten. Ze denken dat het dwangmatig gokken een slechte gewoonte van ze is. Maar het is een psychologische ziekte."

Er is minstens anderhalf jaar nodig om de gokverslaving te stoppen. Maar het kan ook drie jaar zijn. "Daarna is het nog niet voorbij. Je blijft er de rest van je leven van herstellen."


Gestolen instrumenten Haarlemse fanfare terecht

De bandleden van het Haarlemse fanfarekorps Blij met Muziek hebben hun instrumenten terug. Ze werden afgelopen week gestolen, maar de politie heeft de instrumenten gevonden.

De toekomst van de Haarlemse band leek onzeker toen een aanhanger met de instrumenten in de nacht van woensdag op donderdag werd gestolen. In de band spelen mensen met een verstandelijke beperking.

Na de diefstal deed de eigenaresse een emotionele oproep. Het fanfarekorps kon zijn geluk niet op toen violist Andrť Rieu gisteren aanbood om de muzikanten te helpen. Hij wilde de rekening betalen voor de aanschaf van nieuwe instrumenten.

Te heet onder de voeten

Die hulp is nu niet meer nodig. Alle instrumenten zijn volgens de politie "zo goed als zeker ongeschonden" en zijn inmiddels terug bij de fanfare. Volgens de secretaris van de band, Anita Kuipers, ontbreken er wel nog wat spullen. "We zijn superblij", zegt ze tegen NH Nieuws. "Maar we zijn wel wat dingen kwijt zoals materiaalbakken en trommelstokken."

Ze denkt dat de dieven uit paniek de spullen hebben gedumpt. "Volgens mij is het ze te heet onder de voeten geworden door alle aandacht." Zowel de aanhangwagen waar de instrumenten in lagen als de dader is niet gevonden.


Oerol streeft naar meer diversiteit 'op het rafelrandje van Nederland'

Een man in een rolstoel speelt een tango op zijn bandoneon. Het is een rol van Carel Kraayenhof, een van de grote namen op Oerol, in de voorstelling Lost Tango van Orkater/Via Berlin/Ragazze Quartet. Het is locatietheater volgens de lange traditie van het Terschellinger festival. De nieuwe directeur Siart Smit wil daarop voortbouwen in een streven naar meer diversiteit.

Lost Tango wordt gespeeld in een zandafgraving, midden in een bos. Het stuk is geschreven door Sophie Kassies, de regie is van Ria Marks, een van de vertrouwde theatermaaksters op Oerol. Het gaat over een cruiseschip dat zijn glorietijd al lang achter de rug heeft. Het ligt te roesten aan een kade, zo is te zien aan de versleten gangboorden in het zand.

Papa Tango (Kraayenhof) klampt zich vast aan zijn muziek. Met zijn tangotrio en het Ragazze Quartet speelt hij varianten van de klassieke tango nuevo van Astor Piazzolla en de moderne tango rupturo van JuliŠn Peralta. Het is een en al weemoed en verlangen. Het culmineert in een conflict als de wereldwijze Anna terugkeert naar het schip en de confrontatie aangaat met haar zussen Clara en Bianca. Op de klanken van de muziek moet het komen tot een doorbraak.

Heel anders zijn de voorstellingen van het Nieuw Utrechts Toneel, in een bolvormige rode tent op de Noordvaarder, de vlakte bij West-Terschelling. Zo gaat het is een voorstelling in coproductie met het Antwerpse gezelschap De Nieuwe Tijd. Het is een sobere voordracht door Freek Vielen, met indringend cellospel van Harald AustbÝ.

Vielen put uit de werken van onder andere Karl Ove KnausgŚrd, Kurt Vonnegut, Julian Barnes en Arnon Grunberg in een melancholische voordracht waarin schrijven centraal straat als betovering en bezwering, het ultieme verzet tegen de dood. Hilarisch is het stuk Naar de maan of naar de haaien, een solo van Michiel Lieuwma die met het vertonen van plaatjes, foto's en teksten die hij zelf uitspreekt in hoog tempo een betoog opvoert over de grote thema's van deze tijd: het opkomend populisme, de klimaatcrisis en de vluchtelingenproblematiek.

De genoemde voorstellingen zijn maar een greep uit het omvangrijke programma van Oerol, waar verspreid over het eiland ook weer allerlei installaties te zien zijn, gerelateerd aan het landschap. Dagelijks spelen er bands op de festivalterreinen de Betonning en de Westerkeyn.

Het zijn allemaal vertrouwde elementen, maar voor de nieuw aangetreden directeur Smit is vernieuwing noodzakelijk. Zijn overtuiging: "Een festival gaat altijd over verandering. Dat is de kern van wat wij zijn, wat we moeten opzoeken. Wat moet beter, wat moet anders? Locatietheater gaat tegenwoordig over de dialoog met de natuur, met het klimaat, met de samenleving. Het is niet alleen het landschap heel groot belichten, maar ook het landschap als onderwerp en de mensen die het bewonen."

Op de donderdag voor de opening stond vooral veel ouder publiek in de rij voor kaartjes. Smit: "Dat klopt, die komen als eerste, die hebben tijd. Maar op de Betonning zie je hoe het moet zijn. Daar is vorig jaar al een heel andere programmering begonnen die dit jaar doorgaat. Daar lopen alle leeftijden door elkaar, zie je ook andere kunstvormen, zoals Urban Art. Dat is iets wat de komende jaren spannend is: kijken hoe Urban Art met een landschap als Terschelling gaat botsen en interessante nieuwe energie gaat opleveren."

Diversiteit heeft voor Smit meer prioriteit dan verjonging. Met klem zegt hij: "Als je kijkt naar ons aanbod en dat vergelijkt met andere plekken hebben wij een bijzonder divers en gemengd publiek. Alleen, wij willen meer. Wij zitten letterlijk aan de buitenkant van Nederland, op het rafelrandje van Nederland en ook hier moet de diversiteit enorm toenemen. Ik kom zelf uit Leeuwarden, een middelgrote stad met honderd nationaliteiten. Die zie je ook bij de kunsten, ze hebben een gelijke stem en dat is wat belangrijk is, dat iedereen zich kan uiten en gekend voelt, juist bij een festival als Oerol."

Oerol is van oudsher toch heel wit? Smit: "Je ziet al veel verandering. Het gaat niet over kleur, maar over inclusiviteit. Dat iedereen mee kan doen, dat iedereen kan voelen wat jij zegt en dat iedereen hier kan zijn die hij wil zijn."


Werkgevers willen na toespraak Rutte in gesprek over lonen

Premier en VVD-leider Rutte dreigt lastenverlichtingen voor het bedrijfsleven niet door te laten gaan als grote bedrijven de salarissen van het personeel niet fors verhogen. Op een partijbijeenkomst in Aalsmeer zei hij dat de winsten van grote ondernemingen tegen de plinten op klotsen. "Maar het enige wat echt stijgt in die grote bedrijven zijn de salarissen van de topmannen, niet de cao's. Die gaan onvoldoende omhoog en dat vind ik niet acceptabel", voegde hij eraan toe.

De werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland zeggen in een gezamenlijke reactie dat ze zich ook zorgen maken over de koopkracht van de middengroepen en hierover graag in gesprek gaan met de minister-president en de VVD.

Wel wijzen ze erop dat de cao-lonen nu flink stijgen: gemiddeld met bijna 3 procent. "Het is lang geleden dat we deze stijgingen hadden". De werkgevers geven naar eigen zeggen inmiddels ruim loonsverhogingen, maar de middengroepen schieten er netto weinig mee op. Dat komt volgens hen doordat mede door het kabinetsbeleid ook de prijzen en de collectieve lasten stijgen.

Ongeschreven regel

Rutte zei in zijn toespraak voor de VVD-leden dat het helemaal mis gaat. Hij noemde het een ongeschreven regel dat het als het met grote bedrijven goed gaat het ook goed gaat met het personeel.

Rutte benadrukte dat de cao-lonen van grote bedrijven bepalend zijn voor de rest van Nederland. "Ze zijn trendsettend." De premier en VVD-voorman zei dat er een "fundamentele wederkerigheid" moet zijn tussen wat het bedrijf verdient en wat de mensen verdienen. Hij onderstreepte dat het laatste wat hij wil is om bedrijven tegen te werken, maar dat dit een heel fundamenteel punt is. Volgens hem moet deze "basale naoorlogse deal" hersteld worden.

Rutte zei dat hij er over nadenkt de tarieven in de vennootschapsbelasting niet of minder te verlagen als de lonen bij grote bedrijven de komende tijd niet aanzienlijk stijgen. Hij overweegt "als zij het niet doen dat geld via een lagere inkomstenbelasting terug te geven aan de werknemers. Dat is het risico dat ze daarmee lopen."

Rutte benadrukte dat zijn partij in het strijdperk komt voor hardwerkende mensen, die vroeg opstaan en vooruit willen komen. De grote groep Nederlanders met een heel normaal salaris, die voelt dat in gevallen van tegenslag de buffers uitgeput raken, heeft volgens Rutte een bondgenoot in de VVD.

Politiek verslaggever Wilma Borgman van de NOS noemt de uitspraken van Rutte heel opmerkelijk. "Een liberale premier die tegen het bedrijfsleven blaft. Dit kabinet stelt keer op keer koopkrachtstijgingen in het vooruitzicht en keer op keer blijken die tegen te vallen. Rutte zal toch iets moeten. Bovendien is dit ook een reactie op de hele discussie over de afschaffing van de dividendbelasting. Toen kreeg het kabinet steeds de kritiek dat het er alleen maar zit voor het bedrijfsleven. Daar zijn deze uitspraken een antwoord op."


Man die Braziliaanse president neerstak naar psychiatrische inrichting

De man die vorig jaar in BraziliŽ presidentskandidaat Bolsonaro neerstak, wordt voor onbepaalde tijd in een penitentiaire psychiatrische inrichting opgenomen. "Hij blijft daar tot medische experts bewezen hebben dat hij niet langer gevaarlijk is", zei de rechter. Hij krijgt geen gevangenisstraf omdat hij ontoerekeningsvatbaar is.

Bolsonaro gaat in hoger beroep. Hij is ervan overtuigd dat een politieke tegenstander de dader opdracht heeft gegeven om hem te vermoorden. "Als hij nu zegt wie hem betaald heeft, heeft dat geen juridische betekenis omdat hij gek is verklaard."

De 41-jarige dader stak Bolsonaro in september vorig jaar bij een campagnebijeenkomst neer. Bolsonaro werd met ernstige verwondingen opgenomen in een ziekenhuis. Na drie weken was hij voldoende hersteld om het ziekenhuis te verlaten. Eind oktober won hij de verkiezingen.

De dader zei in een video dat God hem had opgedragen om Bolsonaro neer te steken. Van 2007 tot 2014 was hij lid van de linkse PSOL-partij. Volgens zijn familie had hij psychische problemen en was hij erg religieus. Volgens de rechtbank had hij ook plannen om de toenmalige president Temer te vermoorden.


Opluchting en blijdschap, maar ook kritiek na steun bonden voor pensioenakkoord

Politici en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties reageren overwegend positief op het besluit van leden van vakbonden FNV en CNV om in te stemmen met het pensioenakkoord.

Premier Rutte noemt het goed en belangrijk nieuws voor Nederland als het akkoord doorgaat. Volgens hem ligt er een afgewogen pakket, dat de wensen van alle partijen zo goed mogelijk beantwoordt, zonder dat iemand helemaal zijn zin krijgt. Hij hoopt dat het wetsvoorstel om de AOW-leeftijd aan te passen, zo snel mogelijk kan worden behandeld. "Daar worden alle voorbereidingen voor getroffen."

Ook minister Koolmees reageert verheugd op de instemming door FNV en CNV. "We hebben een goed akkoord voor een toekomstbestendig pensioenstelsel, Daarom ben ik erg blij met deze uitslag." Koolmees hoopt dat ook vakbond VCP akkoord gaat: "Dan kunnen we met de sociale partners beginnen met de uitwerking".

Uit de regeringsfracties komen soortgelijke reacties: zij benadrukken de ruime steun. Ook de oppositiepartijen GroenLinks en PvdA, die zich eerder al achter de afspraken schaarden, spreken van goed nieuws. GroenLinks-leider Klaver benadrukt dat mensen in zware beroepen eerder kunnen stoppen met werken. Hij vindt dat de politiek nu snel moet regelen dat de AOW-leeftijd wordt bevroren. Ook PvdA-leider Asscher zegt het kabinet aan zijn beloften te zullen houden.

Kritische reacties

PVV-leider Wilders is juist teleurgesteld. Volgens hem worden de pensioenbelangen verkwanseld. Hij vindt het "gekkenwerk" dat "285.000 mensen van de FNV plus nog van wat andere bonden voor 17 miljoen Nederlanders beslissen dat de AOW-leeftijd naar 67 gaat en nog hoger".

Ook de SP vindt dat een beter akkoord nodig is. Partijleider Marijnissen benadrukt dat de AOW-leeftijd blijft doorstijgen en volgens haar zijn er niet genoeg garanties dat mensen met een zwaar beroep op tijd kunnen stoppen met werken. "Wij zullen voorstellen blijven doen voor een eerlijk pensioen", voegt ze eraan toe.

50Plus-voorman Krol zegt dat het democratisch proces bij de FNV zijn beloop heeft gehad, maar hij betreurt de uitslag. Volgens hem wordt het grootste probleem, "de absurd lage rekenrente", niet opgelost. Krol vindt dat we "door de ongedekte cheques van het pensioenakkoord niet weten waar nu ja tegen hebben gezegd". 50Plus zal zich blijven inzetten voor een goed geÔndexeerd pensioen.

Werkgevers

Werkgeversorganisaties MKB-Nederland, VNO-NCW en LTO Nederland reageren verheugd met het instemmen van FNV en CNV met het pensioenakkoord. "Nu komt het aan op snelle en zorgvuldige uitvoering van de gemaakte afspraken vanuit de stuurgroep van vakbonden, werkgevers en overheid, zodat mensen - ook diegenen die kritisch zijn over het akkoord- snel de positieve effecten gaan merken", staat in een verklaring.

De werkgevers hopen dat ook de leden van de Vakcentrale voor Professionals (VCP) dinsdag achter het akkoord staan.

ANBO

Ouderenbond ANBO is opgelucht dat FNV het akkoord heeft aanvaard. "Ik ben heel blij dat deze stap is genomen", zegt directeur-bestuurder Liane den Haan. "Het verwerpen van het akkoord in 2010 heeft ons negen jaar stilgezet, met als gevolg dat de pensioenen 15 tot 20 procent minder waard zijn geworden. Nu moeten we doorpakken."

FNV-voorzitter Busker is blij met het besluit van zijn vakbond. "Hiermee wordt het vertrouwen van jonge mensen in het pensioenstelsel hersteld."


Automobilist richt ravage aan in Rotterdam, negen auto's beschadigd

In Rotterdam heeft een automobilist vanmiddag een ravage aangericht. Hij reed tegen het verkeer in en ramde meerdere auto's:

De dollemansrit vond plaats in de wijk het Oude Noorden waar de man frontaal inreed op auto's en fietsen. RTV Rijnmond schrijft dat hij volgens omstanders gedronken had. Ook zouden er lege drankflessen in de auto liggen.

Volgens de politie had de man de auto gestolen en heeft hij geen rijbewijs.

Een poging om weg te komen strandde doordat hij zich klem reed. Daarna werd hij door een omstander overmeesterd en uit de auto gesleurd. De 23-jarige man is aangehouden en voor controle naar het ziekenhuis gebracht. Er zijn geen gewonden gevallen.


Gewonde bij steekpartij Amsterdamse Westerpark

Bij een steekincident bij het Westerpark in Amsterdam is vanmiddag iemand gewond geraakt. De politie is nog op zoek naar de dader, die is gevlucht.

De steekpartij vond rond 12.45 plaats bij de ingang van het Westerpark. De aanleiding is niet bekend, schrijven NH Nieuws en AT5.

Er is een traumahelikopter ingezet om te assisteren bij de hulpverlening. Het slachtoffer is naar het ziekenhuis gebracht. Het is niet bekend hoe hij of zij eraan toe is.


Pegida-voorman aangevallen bij flyeractie Eindhoven

De voorman van anti-islambeweging Pegida, Edwin Wagensveld, is in Eindhoven aangevallen. Dat gebeurde bij een flyeractie in de buurt van de Al-Fourqaan moskee in stadsdeel Woensel. Hij ontkwam aan zijn belagers en werd daarna "voor zijn eigen veiligheid meegenomen", aldus een politiewoordvoerder.

Wagensveld zegt dat hij twee klappen op zijn rug heeft gekregen, maar daar niets ernstigs aan over heeft gehouden. "We zijn wat gewend, je rekent zo langzamerhand op geweld."

Hij wil volgende week op dezelfde plek opnieuw gaan flyeren. "We gaan het ze nog moeilijker maken. We laten ons niet intimideren, want dat was het plan."

Geen aangifte

Tegen de aanvallers van vandaag doet hij geen aangifte. "Ik heb geen geloof in de rechtstaat en in de onafhankelijke rechtsvervolging in Nederland. Ik heb eerder aangifte gedaan van bedreiging, daar is niks mee gedaan."

Het opstootje vond rond drie uur plaats. Er is niemand aangehouden.

In deze video is te zien hoe Wagensveld wegrent voor omstanders die hem willen slaan:

Eind mei braken rellen uit bij een demonstratie van Pegida. Enkele honderden tegendemonstranten keerden zich toen tegen de Pegida-aanhangers. Ze gooiden met stenen en andere voorwerpen.


Minder eiken en meer vijanden moeten processierupsen-plaag indammen

"Het heeft ook wel een voordeel", lacht onderzoeker Silvia Hellingman. "Nadat ik die brandhaar in mijn oog had gekregen, kon ik veel beter putten bij golf. Ik heb een soort viziertje nu."

Het is een klein wonder dat Hellingman in al die jaren dat ze de eikenprocessierups bestudeert, nauwelijks ziek is geworden van de vele miljarden brandharen die inmiddels langs haar hoofd zijn gezweefd.

Als geen ander weet de entomoloog wat de brandharen van de rups kunnen veroorzaken: "Ik ken iemand die een dodelijke allergie heeft opgelopen." In het zoveelste jaar dat de eikenprocessierups een ware plaag is in Nederland, zegt ze waar het volgens haar op staat: "Nederland moet fundamenteel veranderen. Minder eiken, meer geld en meer natuurlijke vijanden. We hebben zelf een structuur gecreŽerd waarin de eikenprocessierups zijn gang kan gaan. Dat kun je de rups niet kwalijk nemen, maar daar gaan we nu de zure vruchten van plukken."

Thuis in Drenthe kan Hellingman de eiken bij wijze van spreken met de ogen dicht nog zien. "Drenthe heeft de hoogste eikendichtheid van heel Europa. Er zitten hier in de buurt nesten van wel een meter lang. Er staan heel veel eiken langs huizen, langs fietspaden, bij scholen. En dat is in heel Nederland zo."

De eikenprocessierups is de rups van een nachtvlinder. De rupsen gaan 's nachts in groepen (in processie) op zoek naar eikenbladeren om te eten. De honderdduizenden brandharen per rups kunnen ernstige klachten veroorzaken. Eenmaal losgekomen van de rups kunnen de haren rondwaaien en nog jaren actief blijven.

"Mensen die de openbare ruimte inrichten krijgen het soms gewoon niet voor elkaar om een beetje voor diversiteit in bomen te zorgen", vertelt bioloog Arnold van Vliet van Wageningen University. "Het moet allemaal recht en strak, anders past het niet bij de kozijnen."

"Daar krijg je een monocultuur van", vervolgt de bioloog. "En dan is het voor de eikenprocessierups heel eenvoudig om zich te verspreiden. Ik vind echt niet dat alle eiken het land uit moeten. Maar is het nou nodig om overal van die eindeloze eikenlanen te hebben?"

Hellingman wil landschapsarchitecten op het hart drukken om creatiever om te gaan met bomen. "Het moeten allemaal maar loofbomen zijn, maar waarom niet vaker naaldbomen? Dat zorgt ook nog voor geweldige schuilplaatsen voor insecten en vogels in de winter."

Dit jaar zorgt de eikenprocessierups oa. in Ede voor veel overlast:

Meer natuurlijke vijanden

Kevers, vliegen en vogels. Sommigen zijn gek op de eikenprocessierups. Maar veel van die soorten leven niet of weinig in Nederland. Hellingman onderzoekt op dit moment welke soorten effectief zouden zijn om de rupsenplaag in Nederland te verminderen. De kleine poppenkever "hij eet ze als kroketjes", heeft nu haar aandacht. "Maar die gaat nooit gedijen in een strakke omgeving. Daarom is het goed dat de provincie Gelderland bijvoorbeeld geld steekt in het kweken van de sluipvlieg, ook een natuurlijke vijand."

Boomklevers en koolmezen zijn ook dol op de rupsen. "Ze schudden er eerst alle brandharen vanaf." De koekoek, met aangepast spijsverteringskanaal, werkt de rupsen zelfs met huid en brandhaar weg.

Nationaal probleem

Kruiwagens vol geld heb je nodig, denkt Hellingman. Voor onderzoek naar oplossingen, voor het investeren daarin en voor de medische gevolgen. "Het is een nationaal probleem dat de leefbaarheid aantast. Wie brandharen inademt, kan een shock krijgen. Brandharen kunnen zich verankeren in je ogen en daar kun je blind van raken. Ik neem het de overheid kwalijk dat er niet meer geld uitgetrokken wordt. Desnoods voor een vaccin, dat mensen er immuun voor kunnen worden."

De opmars van de rups in Nederland hadden we niet tegen kunnen houden, daar zijn Hellingman en Van Vliet het over eens. "Zo gaat het ook met de tijgermug. Of de dennenprocessierups die er ook aan komt. En dat hangt samen met klimaatverandering", zegt Van Vliet. "Ik vind de eikenprocessierups interessant omdat er ook een gezondheidsaspect aan zit. Ik vind het hele verhaal illustratief voor hoe dit soort dingen gaat en dat het ons niet lukt om voldoende slagkracht te ontwikkelen om dat toch tegen te houden."

"Het wordt alleen maar erger met de eikenprocessierups", denkt Hellingman. "Dat vraagt om een totale mentaliteitsverandering. Ik zit voor mijn werk geregeld in hoogwerkers met mijn kruin in de bomen tussen de rupsen. Dat is niet zonder risico en daarom wil niemand dit werk doen. Maar ik zeg wel eens tegen mijn collega's: Wij rusten niet tot we een oplossing vinden."


97 omgekomen brandweermensen herdacht, Sonja's vader is een van hen

Ze is nu net zo oud als haar vader was toen hij overleed, Sonja Steenvoorden. Haar vader Nico kwam om het leven op donderdag 25 januari 1990.

Sonja was toen 22 jaar. "Tijdens een heftige storm brak er op die dag, in de namiddag, brand uit bij hotel Huis ter Duin in Noordwijk. Mijn vader was al eerder uitgerukt vanwege de vele stormschademeldingen. Bij het weggaan stond hij op de deurmat en zei: dag."

Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn in Nederland 97 brandweermensen omgekomen bij hun werk. Ze worden vandaag herdacht in Schaarsbergen. Sonja spreekt op de herdenking over haar vader.

"Vanwege het spannende weer fietste ik achter hem aan. Ik wilde de woeste zee zien, de hoge golven", vervolgt ze haar verhaal. "Terwijl de ergste storm van de eeuw over Noordwijk raasde, kwam het nieuws binnen dat er brand was uitgebroken in Huis ter Duin."

"Ik fietste erheen. Overal was vuurregen, je zag geen hand voor ogen en mensen waaiden van de boulevard af. Ik had geen goed gevoel over de brand en fietste er tot tweemaal toe heen, totdat ik werd weggehaald."

Bel in huis

Door een flashover (een plotselinge gasverbranding) komen haar vader en zijn collega's Jan de Ridder en Gerrit Heeringa om het leven. "Sindsdien maak ik alle belangrijke gebeurtenissen mee zonder hem. Ik heb mijn vader inmiddels langer niet dan wel."

"Hij was een sociale man, een man van het volk, als hij ergens binnenkwam stond er iemand. Hij stond voor iedereen klaar. Ik plaatste hem lange tijd op een voetstuk. Hij wilde zijn leven geven voor dat van een ander."

Sonja vertelt over haar jeugd. Haar vader had een baan en was daarnaast vrijwilliger bij de brandweer. "Bij ons hing toen nog een bel in huis, die afging als er wat was. Het was de sport om zo snel mogelijk bij de brandweergarage te komen. Een aantal buurmannen was ook vrijwilliger. Wij werden als gezin vaak wakker van die bel, die midden in de nacht ging."

Nu 29,5 jaar later is ze bij de herdenking bij het Nationaal Brandweermonument, naast voorzitter van Brandweer Nederland Stephan Wevers, minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid en Ahmed Marcouch van het bestuur van de veiligheidsregio's.

"Brandweerman of -vrouw word je niet, maar dat ben je. En dat terwijl het werk levensgevaarlijk kan zijn. Daarvan zijn we ons vandaag extra bewust", zegt minister Grapperhaus. "Het raakt veel mensen, familie, vrienden, het hele korps."

In zijn speech verwijst hij naar de tekst van het nummer The Rising van Bruce Springsteen. Hij schreef dat nummer ter nagedachtenis van de overleden brandweermannen van 9/11. Hij laat ze dansen in een lucht gevuld met licht; Dancin' in a sky filled with light.'

Grapperhaus: "Samen eten, schoonmaken, elkaar uitdagen om fit te blijven en altijd samen in afwachting van het alarm: dit draagt bij aan een saamhorigheid die je tegenwoordig niet meer zo vaak ziet. Brandweerlieden kunnen op elkaar rekenen. Een blik of een half woord is vaak al genoeg."

Het herdenken leeft, constateert voorzitter Wevers. "Dat we ieder jaar met meer mensen hier zijn laat zien hoeveel waarde we hechten aan deze herdenking."

De nationale herdenking wordt dit jaar voor de achtste keer gehouden. Er werken bij de brandweer in Nederland op bijna duizend kazernes zo'n 30.000 mensen.


FNV en CNV stemmen met ruime meerderheid in met pensioenakkoord

De vakbonden FNV en CNV stemmen in met het pensioenakkoord, dat gesloten is met de werkgevers en het kabinet. Een zeer ruime meerderheid van de leden van beide bonden stemde voor, waarna het ledenparlement van de FNV en het bestuur van het CNV ook hun goedkeuring gaven.

Daarmee lijkt de weg vrij, na een impasse van ruim 9 jaar, om hervormingen van het pensioenstelsel door te voeren: een belangrijk succes voor het Nederlandse poldermodel van overleg tussen de organisaties van werkgevers en werknemers en de overheid.

Bij de FNV had het 105 leden tellende ledenparlement een doorslaggevende stem, na het online referendum onder de leden. De FNV-leden stemden met een meerderheid van 76 procent in met het akkoord, waarna het parlement met een meerderheid van 77 procent akkoord ging. De bond noemt de opkomst met 375.000 stemmen, ruim een derde van alle FNV-leden, hoog. Het is de hoogste opkomst bij een FNV-referendum ooit.

Voorzitter Busker van de FNV maakte de uitslag bekend en vertelde wat de gevolgen zijn van het akkoord:

Bij het CNV stemde 79 procent voor.

Nu de grootste en meest kritische bond heeft ingestemd lijkt de weg vrij om de afspraken te gaan uitvoeren. Alleen vakcentrale VCP moet nog een oordeel vellen. Dat gebeurt dinsdag.

Sneller met pensioen, minder snel korten

Eind vorig jaar leek een nieuw pensioenstelsel nog ver weg, na het uiteenspatten van het pensioenoverleg. Koolmees voerde daarna de druk op door aan te kondigen dat hij doorging met de hervorming van het stelsel. De bonden voerden acties en er kwamen extra toezeggingen.

Op de korte termijn zullen vooral ouderen die de komende jaren met pensioen gaan merken dat ze hierdoor sneller kunnen stoppen. En gepensioneerden hebben de komende jaren minder kans dat er gekort wordt.

Voor jongeren moet het nieuw stelsel het vertrouwen in de houdbaarheid van de pensioenen herstellen. De doorsneepremie, waardoor jongeren in feite de pensioenen van ouderen subsidiŽren wordt namelijk afgeschaft.

Heet hangijzer

Een stuurgroep moet nu gaan uitwerken hoe het akkoord in de praktijk precies uitgewerkt wordt. Heet hangijzer daarbij wordt de compensatie die nodig is om de leeftijdsgroep van 35 tot 55 jaar te ontzien.

Die generatie heeft immers al meebetaald voor de ouderen voor hen, maar krijgt straks geen pensioen meer van de jongere generatie. Die rekening van ruim 60 miljard euro, ongeveer 4 procent van het totale pensioenkapitaal dat de fondsen nu in kas hebben, zal eerlijk verdeeld moeten worden over de generaties. Dat kan weer gevolgen hebben voor de hoogte van premies en de hoogte van de huidige en toekomstige pensioenen.




Nu algemeen nieuws